Durali Doğan - Sorgun Selam Gazetesi
ANASAYFA HABER ARA FOTO GALERİ VİDEOLAR ANKETLER SİTENE EKLE KÜNYE İLETİŞİM

SOYAŞAD

Namaz Vakitleri

HAVA DURUMU

Detaylı bilgi için resmin üzerine tıklayın.

HABER ARA


Gelişmiş Arama

EN ÇOK OKUNANLAR

Sorgun Temettuat Defteri (2)

Durali Doğan

03 Şubat 2011, 15:22

Durali Doğan

Gazetemizin dünkü köşe yazımda “Sorgun Temettuat Defterleri” ile ilgili görüşlerimi belirterek, iki önemli hata yapıldığını ifade etmiştim.
 Bunlardan birincisi; kitabın birinci cildinin baş kısmındaki tarihçe bölümünde Sorgun ilçesinin Köhne-i Kebir iken Sorgun adını alması ve ilçe olduğu tarihin 1928 olarak gösterilmesidir. Kitapta konuyla ilgili olarak aynen şu bilgi yer almaktadır: “1925 yılında Sorgun bucağı ilçe olarak düzenlenerek lağvedilen Devecidağ (Kadışehri) ilçesi, Hacıköy ve Mamure bucakları ile birleştirilmiştir. Köhne-i Kebir kelimesinin Arapça olması nedeni ile 1928 yılında ilçeye tekrar Sorgun ismi verilmiştir. (Sorgun Temettuat Defterleri, birinci cilt, s.14)
 Bu bilgi tamamen yanlıştır. Doğrusu şudur: “Milli Kütüphane arşivlerinde yapılan taramalarda ele geçen salnamelere göre  (1874, 1887, 1898 ve 1905 sayılı) göre; Sorgun'un, Yozgat Sancağı'nın merkez ilçesine bağlı bir Bucak olduğu görülmektedir. T. B. M. Meclisi'nin  ikinci dönem 30 Mayıs 1926  tarihinde kabul edilen 877 Sayılı Teşkilât- Mülkiyye kanunu ile Resmi Gazete'de yayım tarihi olan 26 Haziran  1926'da ilçe olmuştur. Bu kanunun altında o dönemde milletvekili olan şu kişilerin imzası bulunmaktadır. Avni Doğan, Ahmet Hamdi Bey, Salih Bozok ve Süleyman Sırrı İçöz.
 Bu tarihten sonra halk arasında Köhne-i Kebir (Büyük Köhne)  olarak bilinen ilçemiz, Sorgun adıyla anılmaya başlanmıştır. Bir ara ilçeye, Söğütlük ve Yeşilova dendiği de bilinmektedir. (D. D. Sorgun 95, s. 18)
 877 Sayılı Teşkilât-ı Mülkiyye Kanunu'nun aslı ve Türkçe açıklaması için (Sorgun 95. s. 22)
 877 SAYILI TEŞKİLATI
MÜLKİYE KANUNU
 (Resmi Ceride (gazete) ile neşr (yayın) ve ilânı : 26 Haziran 1926 Numero : 404
 Numero : 877
 Birinci Madde - İsimleri merbud (ekli) "1" numaralı cedvelde muharrer (yazılmış) vilayet kazaya ve 2 numaralı cedvelde muharrer 27 kaza nahiyeye tahvil (çevrilmiş ve 3 numaralı cedvelde muharrer 60 nahiye ilga (kaldırılmış) olunmuştur.
 İkinci Madde - İsimleri merbud 4 numaralı cedvelde muharrer 18 kaza yeniden teşkil edilmiştir.
 Üçüncü Madde - 5 numaralı cedvelde muharrer 17 kaza hizalarında  gösterilen vilayetlere raptedilmiştir. (bağlanmıştır.)
 Dördüncü Madde - İlga, tadilat ve teşkilât sebebiyle iktiza (gereken) eden tahvil (değişen) ve irtibatların (bağlantı) icrasında Dahiliye Vekili (İçişleri Bakanı) mezundur. (yetkili)
 Beşinci Madde - 8 Maddede ahkâmı (hükümleri) mahfuz (saklı) kalmak üzere teşkilât ve tadilat dolayısıyla vuku bulacak tasarrufât (yetkililer) karşılık addedilerek (sayılarak) yeniden 100 Nahiye teşkiline Dahiliye Vekili mezundur.
 Altıncı Madde - 1926 senesi Dahiliye Vekâleti kadrosunda yeni teşkilât dolayısıyla Kayım Makamlar (Kaymakamlar) miktarına 2 ve Nahiye Müdürleri miktarına 67 ilave olunmuştur.
 İş bu Kayım Makam ve Nahiye Müdürleri'nin sınıflarının tayini Dahiliye vekâleti'ne aittir.
 Yedinci Madde - 1926 kadrosuna nazaran fazla teşkil edilecek iki kazada kadrolarının münhallat (açık memurluklar) tasarrufatına karşılık ittihaz (kurulacak) edecek daire-i aideleri (ait olduğu resmi makamlar) diğer kazalara mumasil olmak (benzemesi) şartiyle icabeden teşkilât - saireyi (hareket eden- geçici) icra edebilirler.
 Sekizinci Madde - İlga edilen vilayetlerdeki memurin ve müstahdemin ilk münhalattan tain edilmek üzere vekâlet-i aidelerince (ait olduğu bakanlık) kadro nazarı dikkate alınarak icabeden yerlerde maaşlarıyla istihdam olunurlar. (yerleştirilirler)
 Dokuzuncu Madde - Bu kanun neşri tarihinde muteberdir. (geçerlidir)
 Onuncu Madde - Bu kanunun icrasına İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar Kurulu) memurdur. 
 30 Mayıs 1926
 Kanunun ekindeki 934 sayfa numaralı, 4 numaralı cedveldeki yeniden teşkil olunan kazalar listesinde Sorgun şöyle gösterilmiş:
 Kazanın ismi      Vilayeti
 Sorgun               Bozok
 
 (Kaynak: Milli Kütüphane Arşivi, (K.B. Türkiye Yazmaları Toplu Kataloğu Şb. T.B.M.M. Kavanin Mecmuası C.4 s. 932-934 ikinci intihab Devresi (Seçilme Dönemi üçüncü içtima senesi)
 Şimdi Sorgun’un tarihi ile ilgili bilgi edinmek, öğrenmek isteyenler hangisine inanacaklardır. Bu kitabı okuyan ikileme düşecek hangisi doğru diye kafasında soru işareti oluşacaktır.
 Bu yanlışlık düzeltilmeli gerekirse kitabın o sayfası doğrusu yazılarak kapatılmalıdır.
 Kitaptaki diğer en büyük hata da “Nefs-i Sorkun” başlığı altında eski ismi Sorgun Köyü olan (Karye-i Sorkun) Çiğdemli kasabasında 1844-45 yıllarında yaşayan ailelerin- soyların Sorgun merkezinde yaşayanlar olarak kitabın birinci cildinin en başında yer almasıdır.
 Halbuki Sorgun nahiye iken merkezi Köhne-i Kebir olarak olarak geçer 26 Haziran 1926 tarihinde resmen ilçe olduktan sonra Sorgun adıyla bilinir. Sorgun’un merkezi olan Köhne-i Kebir’e ise merkeze bağlı bir köy gibi kitabın 3. cildinin 5. sayfasında yer verilmiştir.
 Pazartesi günkü yazımda Köhne-i Kebir’den bahsedeceğim.

Bu haber 2575 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit
Konya İzlenimleri23 Şubat 2017

Sorgun Güldestesi


ANKET

Yerel Seçimlerde Partiyemi? Adayamı? Oy Vermeyi Düşünüyorsunuz?




Tüm Anketler

SILAM OFSET


Önce TÜRKÇE!


RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Altyapı: ŞAHİN DİZAYN